logo

Kurkumina


Kurkuma zwana ostryżem długim należy do rodziny imbirowatych i jest uprawiana na terenie Azji, przede wszystkim Indii. Jej kłącze stosuje się w kuchni azjatyckiej do nadawania żółtej barwy oraz charakterystycznego zapachu i smaku. Kurkuma jest składnikiem przyprawy "curry" i posiada wiele zalet żywieniowych. 
Do substancji najbardziej aktywnych kurkumy zalicza się kurkuminoidy. W ich skład wchodzi m.in. demetoksykurkumina, cyklokurkumina oraz kurkumina. Ta ostatnia jest najbardziej cenna pod względem wpływu na ludzki organizm. (1) 

Kurkumina jest organicznym związkiem chemicznym, złożonym z dwóch reszt feruloilowych połączonych atomem węgla i stanowi aż 75% składników kurkuminoidów. (1,2)

Działanie kurkuminy
Kurkuminę cechuje szerokie spektrum działania nie tylko na poziomie komórki, ale też całego organizmu. Wykazuje ona m.in. zdolność oddziaływania na receptory, cytokiny, czynniki transkrypcyjne, czynniki wzrostu oraz enzymy, np. kinazy. (3) Dzięki temu może być stosowana wspomagająco np. w problemach układu nerwowego, oddechowego, ruchowego oraz u cukrzyków. (1) 

Właściwości antyoksydacyjne
Kurkumina wykazuje wysoką aktywność antyoksydacyjną, porównywalną z przeciwutleniającym działaniem witaminy C i E. Właściwość ta wywiera wpływ na wiele aspektów związanych z ludzkim organizmem. 
Do prawidłowego funkcjonowania organizmu niezbędne jest bowiem utrzymanie równowagi pomiędzy działaniem reaktywnych form tlenu a zdolnością mechanizmów przeciwutleniających do ich usuwania. W przeciwnym razie może dojść do stresu oksydacyjnego. Ten z kolei zwiększa ryzyko występowania m.in. problemów układu nerwowego i krążenia.  
Kurkumina przyczynia się do neutralizacji niektórych reaktywnych form tlenu (np. anionorodnik ponadtlenkowy, rodnik hydroksylowy czy tlenek azotu) oraz wpływa na wzrost stężenia w komórkach silnego przeciwutleniacza – glutationu. (4) Aktywność antyoksydacyjna kurkuminy związana jest również z ochroną lipidów przed ich utlenianiem. Dodatkowo przeciwdziała spadkowi zawartości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych w utlenionych LDL. (1)  

Wpływ na układ pokarmowy
Według badań kurkumina wykazuje ochronny wpływ na przewód pokarmowy. Związek ten może zapobiec zburzeniom trawienia związanym m.in. ze wzdęciami i odbijaniem. Dodatkowo przyczynia się do pobudzenia wydzielania mucyny, która powleka ściany żołądka warstwą ochronną. (1) Kurkumina wywiera również pozytywny wpływ na wątrobę dzięki właściwościom żółciopędnym i żółciotwórczym. (1) 

Kurkumina a białka zapalne
Kurkumina przyczynia się do obniżenia poziomu wielu zapalnych białek (m.in. cyklooksygenazy-2 (COX-2), interleukiny 8 czy iNOS). (1,3) 

Biodostępność kurkuminy 
Kurkumina wykazuje niską biodostępność ze względu na hydrofobowy charakter cząsteczki. Słaba absorpcja z jelita oraz szybki rozkład w wątrobie powoduje jej niski poziom w osoczu. Największe stężenie kurkuminy notuje się od 1 do 2 godzin po spożyciu. (7) Przyswajalność kurkuminy może zostać jednak zwiększona poprzez stosowanie jej w połączeniu np. z piperyną, jonami cynku i magnezu. Według badań piperyna zwiększa przyswajalność kurkuminy o 2000%. (7,8) 

Kurkumina - podsumowanie:
- wykazuje wysoką aktywność antyoksydacyjną oraz przyczynia się do wzrostu stężenia glutationu (1,4)
- wpływa ochronnie na układ pokarmowy oraz wątrobę (1)
- przyczynia się do obniżenia poziomu zapalnych białek (1,3)

Źródła:
1. S. Przybylska. Kurkumina – prozdrowotny barwnik kurkumy. Probl Hig Epidemiol 2015, 96(2): 414-420
2. M. Maliszewska. Kurkumina, indolo-3-karbinol i resweratrol w chemoprewencji raka sutka. Postępy Fitoterapii 1/2013
3. K. Wolanin, K. Piwocka. KURKUMINA — OD MEDYCYNY NATURALNEJ DO KLINIKI. Kosmos, Problemy Nauk Biologicznych. Nr 1-2. Tom 58. 2008
4. D.N. Syed, Y. Suh, F. Afaq i wsp. Dietary agents for chemoprevention of prostate cancer. Canc Lett 2008; 265:167-76
5. K Terlikowska, A. Witkowska, S. Terlikowski. Kurkumina w chemoprewencji raka piersi. Post Hig Med Dośw 2014, 68: 571-578
6. R. Wilken, M.S. Veena, M.B. Wang, E.S. Srivatsan. Curcumin: a review of anti-cancer properties and therapeutic activity in head and neck squamous cell carcinoma. Mol Cancer 2011, 10: 1-19
7. G. Shoba, D. Joy, T. Joseph i wsp. Influence of piperine on the pharmacokinetics of curcumin in animals and human volunteers. Planta Med 1998; 64(4):353-6
8. Shoba G, Joy D, Joseph T, Majeed M, Rajendran R, Srinivas PS (1998) Influence of piperine on the pharmacokinetics of curcumin in animals and human volunteers. Planta Med 64: 353-356

-----------------------

Niniejszy materiał nie stanowi zaleceń dietetycznych lub lekarskich. Przed rozpoczęciem suplementacji diety zaleca się kontakt z lekarzem, farmaceutą lub dietetykiem. Przyjmowanie suplementów diety nie powinno zastępować zdrowego trybu życia oraz zróżnicowanej diety. Suplementy diety mają na celu uzupełnienie ewentualnych niedoborów w diecie, nie są produktami leczniczymi. Nie należy stosować produktów w przypadku uczulenia na którykolwiek ze składników. Nie należy stosować produktów w przypadku przyjmowania środków leczniczych. Jednoczesne ich przyjmowanie należy poprzedzić konsultacją z lekarzem lub farmaceutą. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych należy natychmiast zrezygnować z zażywania produktu. Produkty nie mogą być stosowane przez kobiety w ciąży, matki karmiące i dzieci bez konsultacji lekarskiej. 

Informacje na temat substancji zawarte w Kompendium Wiedzy zostały przygotowane na zlecenie firmy ForMeds. ForMeds jest producentem suplementów diety, które mogą zawierać opisane substancje. Wybór prezentowanych składników jest wyborem subiektywnie przygotowanym przez ForMeds, mającym na celu m.in. wyjaśnienie czym są lub przybliżenie ich funkcji. Materiał został przygotowany zgodnie z najlepszą wiedzą, należytą starannością na podstawie źródeł naukowych. Jeśli nie znaleźli Państwo poszukiwanych informacji na temat innych substancji, prosimy o kontakt i przekazanie sugestii, które pozwolą wzbogacić niniejszy materiał. 

Opracowanie jest własnością firmy ForMeds. Kopiowanie lub rozpowszechnianie jest możliwe wyłącznie po otrzymaniu pisemnej zgody firmy ForMeds.