logo

Witamina C


Witamina C - kwas L-askorbinowy jest witaminą rozpuszczalną w wodzie, niezbędną do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jest bardzo nietrwała, stale zużywana, niemagazynowana w organizmie, stąd konieczność codziennego uzupełniania. Większość zwierząt i roślin potrafi wytwarzać własną witaminę c, niestety człowiek do nich nie należy i jest zmuszony dostarczać ją z zewnątrz. Jest bardzo popularną, najczęściej stosowaną witaminą, wykorzystywaną nie tylko w suplementacji, ale także w kosmetyce. Pod nazwą witaminy c na rynku oprócz kwasu l-askorbinowego dostępne są również jego pochodne. Najpopularniejszą z nich jest askorbinian sodu, który zawiera w swojej masie 11,6% sodu, co jest istotne dla wszystkich osób z nadciśnieniem czy na diecie niskosodowej. Przy powszechnym spożywaniu witaminy c w dużych dawkach forma ma ogromne znaczenie, gdyż przykładowo 2 łyżeczki askorbinianu sodu odpowiadają 3 g (pół łyżeczki) soli kuchennej

Funkcje witaminy C:

Witamina C ma niezwykle istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, ze względu na swój udział w wielu różnych procesach. Pomaga w prawidłowym działaniu układu odpornościowego, ponieważ zwiększa aktywność białych krwinek oraz interferonu. Stąd wynika jej ogromna popularność w stosowaniu przy wszelkich infekcjach typu przeziębienie czy grypa oraz w ich profilaktyce. Jest silnym przeciwutleniaczem. Chroni komórki przed stresem oksydacyjnym, a współdziałając z witaminą E, na którą wpływa regenerująco, zabezpiecza przed wolnymi rodnikami układ krążenia. Neutralizuje też szkodliwe nitrozoaminy, powstające w potrawach poddawanych wysokiej temperaturze, uznawane za silnie kancerogenne. Wiele ważnych funkcji witaminy C w organizmie wynika z jej udziału w syntezie kolagenu – głównego białka tkanki łącznej, odpowiadającego za elastyczność skóry, dziąseł, chrząstki stawowej, ścięgien czy naczyń krwionośnych. Jest więc ważna nie tylko dla wyglądu skóry i przeciwdziałania zmarszczkom, ale co ważniejsze dla zachowania sprawnych stawów, ale także elastycznych tętnic i żył, co ma ogromne znaczenie w profilaktyce miażdżycy. Witamina C wspomaga wchłanianie żelaza i wykorzystanie kwasu foliowego, które są niezbędne w procesie tworzenia czerwonych krwinek. Regulacyjne działanie witaminy C przejawia się również udziałem w metabolizmie tłuszczów, cholesterolu i kwasów żółciowych, a także w biosyntezie hormonów kory nadnercza. Coraz częściej wskazuje się na fakt, że zalecana dawka spożycia może być niewystarczająca dla zachowania sprawności wszystkich procesów, w których witamina C bierze udział. Dawkę tę wyliczono dla przeciwdziałania szkorbutowi (chorobie objawiającej się przy znacznych niedoborach lub zupełnym braku witaminy C). Biorąc pod uwagę fakt, iż wielkości te nie uwzględniają czynników takich jak np. choroba, stres, przemęczenie, długotrwały wysiłek fizyczny, palenie papierosów, zanieczyszczenie środowiska, zabiegi operacyjne, występowanie nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, zaburzeń czynności jelit, itp. okazuje się, że zapotrzebowanie na witaminę C większości osób może być znacznie większe (5).

Witamina C:

- wspomaga produkcję kolagenu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania naczyń krwionośnych, kości, chrząstki, dziąseł, zębów i skóry,
- przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu energetycznego,
- pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych,
- pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, również w trakcie intensywnych ćwiczeń fizycznych i po nich,
- pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym,
- przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia,
- pomaga w regeneracji zredukowanej formy witaminy E,
- zwiększa przyswajanie żelaza.

Wskazania do suplementacji witaminą C:

- niskie, niewystarczające spożycie świeżych owoców i warzyw,
- długotrwały stres,
- palenie papierosów,
- niedobór żelaza,
- intensywny, długotrwały wysiłek fizyczny,
- osłabienie, obniżona odporność,
- ciąża, karmienie piersią,
- choroby przewlekłe, stany zapalne.

Źródła:
1) Gawęcki J. red.: Witaminy. Wydawnictwo AR w Poznaniu, 2002;
2) Gawęcki J., Hryniewiecki L. red.: Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieniu. PWN, 2008;
3) Konopacka M. Rola witaminy C w uszkodzeniach oksydacyjnych. „Postępy Higieny Medycyny Doświadczalnej” 2004, nr 58;
4) Loria C, Klag M, Caulfield L, Whelton P.: Vitamin C status and mortality in US adults. Am J Clin Nutr. 2000, 72;
5) Jarosz M. red., praca zbiorowa Normy żywienia populacji polskiej, IŻŻ, 2012;
6) Kaliś K. Dwukierunkowe działanie witaminy C a degradacja i suplementacja. „Postępy Higieny Medycyny Doświadczalnej” 2015, 69;
7) Twardoch M. A.i wsp. Alergia a stres oksydacyjny. „Ann. Acad. Med. Siles” (online) 2016, 70;

Opracowanie jest własnością firmy FORMEDS Sp. z o. o. Kopiowanie lub rozpowszechnianie jest możliwe wyłącznie po otrzymaniu pisemnej zgody firmy FORMEDS Sp. z o. o.