logo

L-karnityna


L-karnityna jest substancją witaminopodobną, niezbędną do prawidłowego funkcjonowania komórek. Nie jest witaminą, gdyż organizm ludzki produkuje jej pewne ilości w nerkach, wątrobie i mózgu. Synteza endogenna nie jest jednak w pełni wystarczająca, więc ważnym jej źródłem jest również podaż z pożywieniem, głównie z produktów zwierzęcych.

Funkcje L-karnityny:

Aktywność biologiczna L-karnityny jest związana z rolą, jaką pełni ona w metabolizmie lipidów. Transportuje długołańcuchowe kwasy tłuszczowedo mitochondriów, gdzie ulegają utlenieniu i powstaje energia konieczna do prawidłowego funkcjonowania komórek organizmu. Ponieważ długołańcuchowe kwasy tłuszczowe stanowią podstawowe źródło energii dla mięśni szkieletowych i serca, niedobór L-karnityny odbija się najczęściej właśnie na tych organach. Typowymi objawami jej niedoboru jest osłabienie mięśni oraz dolegliwości wieńcowe. U dorosłych niedobór często powoduje też powiększenie mięśnia sercowego (6). Nasilając spalanie kwasów tłuszczowych L-karnityna reguluje gospodarkę lipidową. Przyspiesza zamianę tłuszczu zapasowego w energię, co prowadzi do szybszej redukcji tkanki tłuszczowej w procesie odchudzania. W następstwie jej działania polepsza się tolerancja na wysiłek. Wpływa też na redukcję kwasu mlekowego, w rezultacie czego wzrastają możliwości wysiłkowe organizmu (4). Jej właściwy poziom jest więc bardzo ważny dla sportowców. Oprócz udziału w przemianach lipidów bierze udział w metabolizmie rozgałęzionych aminokwasów i węglowodanów. Acetylowana postać L-karnityny (acetyl L-karnityna = ALT) jest efektywniejsza niż sama L-karnityna. Przyłączenie grupy acetylowej zmienia budowę karnityny, co umożliwia jej pokonywanie bariery krew-mózg. Dzięki temu zwiększa się zakres oddziaływania na strukturę i funkcjonowanie komórek mózgowych. Badania kliniczne wykazały korzystne działanie ALT na układ nerwowy i tkankę mózgową. W takiej formie działa neuroprotekcyjnie i wpływa na utrzymanie odpowiedniego poziomu dopaminy w mózgu. Zapobiega zmianom zwyrodnieniowym w neuronach produkujących dopaminę, a także zmniejsza proces niszczenia receptorów wiążących ten ważny neuroprzekaźnik (3). Ma przy tym działanie antyoksydacyjne (5). W ostatniej dekadzie przeprowadzono wiele szczegółowych badań nad wykorzystaniem acetylu L-karnityny w opóźnianiu postępu choroby Alzheimera, Parkinsona, czy łagodzeniu objawów depresji starczej i zaburzeń pamięci związanej z wiekiem (7,8,9). Ich wyniki są bardzo obiecujące. ALT wykorzystuje się również w terapii niepłodności męskiej, gdyż wykazano, że zwiększa ona ruchliwość plemników (10).

L-karnityna:

- transportuje długołańcuchowe kwasy tłuszczowe do mitochondriów, w efekcie czego powstaje energia niezbędna do prawidłowego funkcjonowania komórek,
- transportuje niepotrzebne metabolity z komórki na zewnątrz,
- przyspiesza spalanie tkanki tłuszczowej i zamianę jej na energię,
- wpływa na regulację gospodarki lipidowej,
- działa antyoksydacyjnie,
- jako acetyl L-karnityna działa neuroprotekcyjnie i regenerująco na tkankę mózgową,
- zwiększa ruchliwość plemników.

Źródła:
1) Pietrzak I., Opala G.: Rola karnityny w przemianie lipidowej człowieka. „Wiadomości Lekarskie” 1998, nr 1-2;
2) Czeczot H., Ścibior D.: Rola L-karnityny w przemianach, żywieniu i terapii. „Postępy Higieny Medycyny Doświadczalnej” 2005, nr 59;
3) Igisu H., Matsuoka M., Iryo Y.: Protection of the brain by carnitine. Sangyo Eiseigaku Zasshi., 1995;
4) Trappe S.W., Costill D.L., Goodpaster B., Vukovich M.D., Fink W.J.: The effects of L-carnitine supplementation on performance during interval swimming. Int. J. Sports Med., 1994, 15;
5) Evans A.M., Fornasini G.: Pharmacokinetics of L-carnitine. Clin. Pharmacokinet., 2003, 42;
6) Atar D., Spiess M., Mandinova A., Cierpka H., Noll G., Luscher T.F.: Carnitine-from cellular mechanisms to potential clinical applications in heart disease. Eur. J. Clin. Invest., 1997, 27;
7) Brooks J., Yesavage J.A., Carta A., Bravi D.: Acetyl L-carnitine slows decline in younger patients with Alzheimer’s disease: a reanalysis of a double-blind, placebo-controlled study using the trilinear approach. Int. Psychogeriatr., 1998, 10;
8) Hudson S., Tabet N.: Acetyl-L-carnitine for dementia. Cochrane Database Syst. Rev., 2003, 2;
9) Pettegrew J.W., Klunk W.E., Panchalingam K., Kanfer J.N., McClure R.J.: Clinical and neurochemical effects of acetyl-L-carnitine in Alzheimer’s disease. Neurobiol. Aging, 1995, 16 ;
10) Matalliotakis I., Koumantaki Y., Evageliou A., Matalliotakis G., Goumenou A., Koumantakis E.: L-carnitine levels in the seminal plasma of fertile and infertile men: correlation with sperm quality. Int. J. Fertil. Womens Med., 2000, 45;

-----------------------

Niniejszy materiał nie stanowi zaleceń dietetycznych lub lekarskich. Przed rozpoczęciem suplementacji diety zaleca się kontakt z lekarzem, farmaceutą lub dietetykiem. Przyjmowanie suplementów diety nie powinno zastępować zdrowego trybu życia oraz zróżnicowanej diety. Suplementy diety mają na celu uzupełnienie ewentualnych niedoborów w diecie, nie są produktami leczniczymi. Nie należy stosować produktów w przypadku uczulenia na którykolwiek ze składników. Nie należy stosować produktów w przypadku przyjmowania środków leczniczych. Jednoczesne ich przyjmowanie należy poprzedzić konsultacją z lekarzem lub farmaceutą. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych należy natychmiast zrezygnować z zażywania produktu. Produkty nie mogą być stosowane przez kobiety w ciąży, matki karmiące i dzieci bez konsultacji lekarskiej. 

Informacje na temat substancji zawarte w Kompendium Wiedzy zostały przygotowane na zlecenie firmy ForMeds. ForMeds jest producentem suplementów diety, które mogą zawierać opisane substancje. Wybór prezentowanych składników jest wyborem subiektywnie przygotowanym przez ForMeds, mającym na celu m.in. wyjaśnienie czym są lub przybliżenie ich funkcji. Materiał został przygotowany zgodnie z najlepszą wiedzą, należytą starannością na podstawie źródeł naukowych. Jeśli nie znaleźli Państwo poszukiwanych informacji na temat innych substancji, prosimy o kontakt i przekazanie sugestii, które pozwolą wzbogacić niniejszy materiał. 

Opracowanie jest własnością firmy ForMeds. Kopiowanie lub rozpowszechnianie jest możliwe wyłącznie po otrzymaniu pisemnej zgody firmy ForMeds.