logo

L-lizyna


L-lizyna zaliczana jest do aminokwasów egzogennych, co oznacza, iż należy dostarczać ją do organizmu wraz z pożywieniem, ponieważ człowiek nie jest w stanie jej samodzielnie syntetyzować. Wykazuje zdolność do przyłączania cząsteczek wody. Jest aminokwasem zasadowym. W odróżnieniu od innych aminokwasów jest magazynowana w organizmie (1). Lizyna w niektórych pokarmach może być aminokwasem ograniczającym tzn. takim, który w białku danego produktu występuje w najmniejszej ilości w stosunku do wzorca. Prowadzi to do nieefektywnego wykorzystania pozostałych aminokwasów do budowy białek ustrojowych (5). Lizyna jest aminokwasem ketogennym, co oznacza, iż podczas jej metabolizmu powstają produkty do ketogenezy. Wchodzi w skład większości białek budujących komórki ustroju. Odgrywa znaczącą rolę w syntezie L-karnityny oraz zachowaniu prawidłowych funkcji białek ustrojowych (2). Zwiększone zapotrzebowanie na lizynę występuje w przypadku trudno gojących się ran, osteoporozy, zakażenia wirusem opryszczki pospolitej, stosowania ścisłej diety odchudzającej, wegetariańskiej oraz niedożywienia (1).

Funkcje L-lizyny:
Lizyna pełni funkcję ochronną względem układu sercowo-naczyniowego. Wspomaga zachowanie prawidłowej struktury ścian tętnic. Wpływa korzystnie na wchłanianie wapnia w organizmie (1). O jej prawidłowy poziom powinny zadbać m.in. kobiety zagrożone osteoporozą. Ponadto odpowiednia podaż lizyny umożliwia skuteczne wykorzystanie pozostałych aminokwasów do budowy białek ustrojowych oraz zachowanie właściwych dla nich funkcji (4, 5). Może przyczyniać się do szybszej regeneracji mięśni oraz gojenia się ran. Lizyna oraz arginina wykorzystują w organizmie ten sam układ transportu. Badania wskazują, iż wirus opryszczki pospolitej ma duże zapotrzebowanie na argininę. Wysoki poziom lizyny przyczynia się do zmniejszenia stężenia argininy, a tym samym ogranicza rozwój wirusa opryszczki pospolitej (1, 3).

L-lizyna:
- bierze udział w syntezie kolagenu i elastyny,
- bierze udział w wychwytywaniu oraz magazynowaniu wapnia,
- jest prekursorem biosyntezy karnityny,
- bierze udział w przemianach węglowodanów, metabolizmie hormonów, aktywacji enzymów oraz wytwarzaniu energii,
- bierze udział w wytwarzaniu przeciwciał,
- zwiększa dostępność biologiczną żelaza,
- odpowiada za prawidłowy metabolizm tłuszczów.

Źródła:
1) Gröber U. , Aminokwasy [w:] Mikroskładniki odżywcze. Piwowar A. (red.). MedPharm Polska, Wrocław, 2010;
2) Szpentar M. Aminokwasy, peptydy, białka [w:] Chemia organizmów żywych. Kurzepa J. (red.). Radomskie Towarzystwo Naukowe, Radom, 2014;
3) Li P., Li D., Woo Kim S. Amino acids and immune function, British Journal of Nutrition 2007, 98, 237–252;
4) Gołąbczak J. Biochemiczne, genetyczne i technologiczne podstawy biosyntezy L-lizyny, Biotechnologia 2008, I (80): 53-70;
5) J. Gawęcki, L. Hryniewiecki, "Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieniu", 2008 r.

Opracowanie jest własnością firmy FORMEDS Sp. z o. o. Kopiowanie lub rozpowszechnianie jest możliwe wyłącznie po otrzymaniu pisemnej zgody firmy FORMEDS Sp. z o. o.