logo

Kurkumina


Kurkumina jest organicznym związkiem chemicznym, złożonym z połączonych atomem węgla dwóch reszt feruloilowych. Zaliczana jest do grupy polifenoli. Pozyskiwana jest z kłączy ostryżu długiego, zwanego również kurkumą lub szafranem indyjskim. Stanowi 75% kurkuminoidów – grupy naturalnie występujących związków, do których zalicza się również demetoksykurkumina, cyklokurkumina czy bismetoksykurkumina. Kurkuma powszechnie znana jest jako składnik przyprawy „curry", nadający jej charakterystyczny smak i żółte zabarwienie (1,2).

Funkcje kurkuminy:

Kurkumina cechuje się szerokim spektrum działania nie tylko na poziomie komórki, ale też całego organizmu. Jej aktywność biologiczna jest bardzo różnorodna (3). Ma zdolność oddziaływania na różne biocząsteczki: receptory, cytokiny, czynniki transkrypcyjne, czynniki wzrostu czy enzymy, np. kinazy.
Z uwagi na aktywność antyoksydacyjną, antybakteryjną, przeciwzapalną, przeciwwirusową czy przeciwgrzybiczą znajduje zastosowanie w leczeniu licznych chorób, takich jak: astma, cukrzyca, miażdzyca, artretyzm, choroby neurodegeneracyjne (1). Wysoka aktywność antyoksydacyjna kurkuminy jest porównywalna z przeciwutleniającym działaniem witaminy C czy witaminy E, stąd ma znaczny udział w hamowaniu rozwoju wielu chorób. Do prawidłowego funkcjonowania organizmu niezbędne jest utrzymanie równowagi pomiędzy działaniem reaktywnych form tlenu a zdolnością mechanizmów przeciwutleniających do ich usuwania. W przeciwnym razie może dojść do stresu oksydacyjnego, który może wywoływać niektóre spośród chorób neurodegeneracyjnych, m.in. chorobę Alzheimera czy Parkinsona oraz choroby układu krążenia i nowotwory. Kurkumina właśnie ma zdolność neutralizowania w komórkach niektórych reaktywnych form tlenu, takich jak: anionorodnik ponadtlenkowy, rodnik hydroksylowy czy tlenek azotu. Ponadto wpływa ona na wzrost stężenia w komórkach silnego przeciwutleniacza – glutationu (4). Bardzo istotne jest również przeciwzapalne działanie kurkuminy. Polega ono na obniżeniu ekspresji wielu białek, uczestniczących w procesie zapalnym, m.in. cyklooksygenazy-2 (COX-2), interleukiny 8 czy iNOS. Także udział w chemoprewencji raka jest często podkreślanym działaniem kurkuminy. Związki chemoprewencyjne wykazują różną aktywność na poszczególnych etapach procesu kancerogenzey i z tego powodu podzielić je można na dwie grupy: czynniki blokujące - aktywne na etapie inicjacji oraz czynniki supresyjne - działające podczas promocji i progresji kancerogenezy. Wyjątkowość kurkuminy polega na tym, że zalicza się ją do obu z wymienionych grup, co potwierdzają badania przeprowadzone na ludzkich i zwierzęcych komórkach nowotworowych (5,6). Jedynym powodem trudności w leczeniu za pomocą kurkuminy jest jej niska biodostępność. Po doustnym podaniu wchłania się ona w niewielkim stopniu z przewodu pokarmowego, co spowodowane jest hydrofobowym charakterem jej cząsteczki, której przemiany metaboliczne zachodzą w wątrobie. Proces ten powoduje unieczynnienie znacznej części przyjmowanej kurkuminy (3). Z tego powodu zaleca się przyjmowanie kurkuminy w połączeniu z piperyną, która wielokrotnie zwiększa jej wchłanianie (7).

 

Źródła:
1. S. Przybylska. Kurkumina – prozdrowotny barwnik kurkumy. Probl Hig Epidemiol 2015, 96(2): 414-420;
2. M. Maliszewska. Kurkumina, indolo-3-karbinol i resweratrol w chemoprewencji raka sutka. Postępy Fitoterapii 1/2013;
3. K. Wolanin, K. Piwocka. KURKUMINA — OD MEDYCYNY NATURALNEJ DO KLINIKI. Kosmos, Problemy Nauk Biologicznych. Nr 1-2. Tom 58. 2008;
4. D.N. Syed, Y. Suh, F. Afaq i wsp. Dietary agents for chemoprevention of prostate cancer. Canc Lett 2008; 265:167-76;
5. K Terlikowska, A. Witkowska, S. Terlikowski. Kurkumina w chemoprewencji raka piersi. Post Hig Med Dośw 2014, 68: 571-578;
6. R. Wilken, M.S. Veena, M.B. Wang, E.S. Srivatsan. Curcumin: a review of anti-cancer properties and therapeutic activity in head and neck squamous cell carcinoma. Mol Cancer 2011, 10: 1-19;
7. G. Shoba, D. Joy, T. Joseph i wsp. Influence of piperine on the pharmacokinetics of curcumin in animals and human volunteers. Planta Med 1998; 64(4):353-6.

-----------------------

Niniejszy materiał nie stanowi zaleceń dietetycznych lub lekarskich. Przed rozpoczęciem suplementacji diety zaleca się kontakt z lekarzem, farmaceutą lub dietetykiem. Przyjmowanie suplementów diety nie powinno zastępować zdrowego trybu życia oraz zróżnicowanej diety. Suplementy diety mają na celu uzupełnienie ewentualnych niedoborów w diecie, nie są produktami leczniczymi. Nie należy stosować produktów w przypadku uczulenia na którykolwiek ze składników. Nie należy stosować produktów w przypadku przyjmowania środków leczniczych. Jednoczesne ich przyjmowanie należy poprzedzić konsultacją z lekarzem lub farmaceutą. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych należy natychmiast zrezygnować z zażywania produktu. Produkty nie mogą być stosowane przez kobiety w ciąży, matki karmiące i dzieci bez konsultacji lekarskiej. 

Informacje na temat substancji zawarte w Kompendium Wiedzy zostały przygotowane na zlecenie firmy ForMeds. ForMeds jest producentem suplementów diety, które mogą zawierać opisane substancje. Wybór prezentowanych składników jest wyborem subiektywnie przygotowanym przez ForMeds, mającym na celu m.in. wyjaśnienie czym są lub przybliżenie ich funkcji. Materiał został przygotowany zgodnie z najlepszą wiedzą, należytą starannością na podstawie źródeł naukowych. Jeśli nie znaleźli Państwo poszukiwanych informacji na temat innych substancji, prosimy o kontakt i przekazanie sugestii, które pozwolą wzbogacić niniejszy materiał. 

Opracowanie jest własnością firmy ForMeds. Kopiowanie lub rozpowszechnianie jest możliwe wyłącznie po otrzymaniu pisemnej zgody firmy ForMeds.